System emerytalny w Szwecji | Pensionsmyndigheten
Gå direkt till textinnehållet Gå direkt till navigationen

System emerytalny w Szwecji

Szwedzki system emerytalny składa się z trzech elementów: emerytury powszechnej wypłacanej przez państwo, emerytury pracowniczej wypłacanej przez pracodawcę i ewentualnie indywidualnych oszczędności.

 Piramida opisująca części szwedzkiego systemu emerytalnego.

Wysokość emerytury powszechnej zależy od wszystkich dochodów, jakie uzyskali Państwo przez całe życie. Za każdy rok pracy i płacenia podatków gromadzą Państwo środki na emeryturę powszechną. Państwa emeryturę powszechną zasilają również dodatkowe pieniądze przez pierwsze cztery lata życia Państwa dziecka, niezależnie od tego, czy przebywali Państwo na urlopie wychowawczym i przez jak długi czas.
Jeśli nawet przebywają Państwo na urlopie wychowawczym, studiują i otrzymują stypendium, odbywają szkolenie wojskowe (podstawowe szkolenie w ramach służby wojskowej), otrzymują rentę lub zasiłek rehabilitacyjno-szkoleniowy lub zasiłek dla bezrobotnych, otrzymują Państwo wpłatę środków na emeryturę od państwa.

W przypadku znacznej większości osób emerytura będzie tym wyższa, im wyższe są zarobki i im później dana osoba zdecyduje się przejść na emeryturę. Na wysokość Państwa emerytury wpływa również wzrost wynagrodzeń w Szwecji, a także wybrane przez Państwa fundusze emerytalne.

Emerytura powszechna, która pochodzi od państwa, jest zarządzana i wypłacana przez Urząd ds. Emerytalnych i Rentowych (Pensionsmyndigheten). Emerytura powszechna składa się z kilku różnych elementów: emerytury uzależnionej od dochodów, emerytury składkowej i emerytury gwarantowanej.

Osoby urodzone w latach 1938-1953 mogą w ramach emerytury powszechnej otrzymywać również emeryturę uzupełniającą. Osoby urodzone w roku 1937 lub wcześniej mogą w ramach emerytury powszechnej otrzymywać emeryturę uzupełniającą i ewentualnie emeryturę gwarantowaną. Emerytura powszechna jest wypłacana do końca życia.

Jeżeli Państwa emerytura jest niska, mogą Państwo otrzymywać również dodatek mieszkaniowy i zapomogę dla osób starszych.

W przypadku śmierci członka najbliższej rodziny mogą Państwo otrzymywać rentę rodzinną, która stanowi wsparcie finansowe z tytułu utraty Państwa dochodów jako osoby pozostałej przy życiu.

Różne elementy systemu emerytalnego

Emerytura uzależniona od dochodów

Na emeryturę uzależnioną od dochodów odkłada się co roku 16 procent Państwa dochodu stanowiącego podstawę do obliczenia emerytury i innych świadczeń podlegających opodatkowaniu.

Państwa dochód stanowiący podstawę do obliczenia emerytury może obejmować kilka rodzajów dochodów. Dochód stanowiący podstawę do obliczenia emerytury może oprócz wynagrodzenia obejmować dochód z prowadzenia działalności gospodarczej (osoba samozatrudniona), zasiłek wychowawczy, zasiłek dla bezrobotnych, rentę czy zasiłek rehabilitacyjno-szkoleniowy.

Emerytura składkowa

Na emeryturę składkową odkłada się co roku 2,5 procent Państwa dochodu stanowiącego podstawę do obliczenia emerytury i innych świadczeń podlegających opodatkowaniu. Sami dokonują Państwo wyboru, czy chcą ulokować pieniądze, wybierając fundusz czy też zdecydują się Państwo na pozostawienie pieniędzy w wybranym automatycznie funduszu państwowym AP7 Såfa.

Emerytura składkowa

Emerytura gwarantowana

Jeżeli w swoim życiu uzyskiwali Państwo niskie dochody lub nie osiągali Państwo żadnych dochodów, mogą mieć Państwo prawo do emerytury gwarantowanej. Stanowi ona ochronę podstawową, która przede wszystkim opiera się na wysokości Państwa emerytury uzależnionej od dochodów, długości okresu zamieszkania w Szwecji, a także od Państwa stanu cywilnego.

Emerytura gwarantowana

Dodatek mieszkaniowy i zapomoga dla osób starszych

Osoby otrzymujące niską emeryturę mogą ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. Wysokość dodatku zależy od Państwa dochodów, ewentualnego majątku i kosztów mieszkania. Mogą Państwo ubiegać się o dodatek mieszkaniowy niezależnie od tego, czy mieszkają Państwo w wynajętym mieszkaniu, mieszkaniu spółdzielczym, własnym domu, domu opieki czy innym lokalu.

Zapomoga dla osób starszych gwarantuje przyzwoity poziom życia osobie, która otrzymuje niską emeryturę lub wcale nie otrzymuje emerytury, gdy inne świadczenia emerytalne nie są wystarczające. Zanim podejmiemy decyzję o tym, czy mają Państwo prawo do zapomogi dla osób starszych, muszą Państwo najpierw wykorzystać inne świadczenia emerytalne, do których mają Państwo prawo.

Dodatek mieszkaniowy i zapomoga dla osób starszych

Wyprowadzka ze Szwecji

Jeżeli przestaną Państwo pracować, zaczną pracować w innym kraju albo wyjadą ze Szwecji, nadal mają Państwo prawo do emerytury krajowej w postaci emerytury uzależnionej od dochodów, emerytury uzupełniającej i emerytury składkowej; odrębne przepisy dotyczą natomiast emerytury gwarantowanej i dodatku mieszkaniowego.

Renta rodzinna – wsparcie finansowe w razie śmierci

W przypadku śmierci członka najbliższej rodziny mogą Państwo jako osoba pozostała przy życiu otrzymywać rentę rodzinną. Jest to wsparcie finansowe, które wchodzi w skład emerytury powszechnej. Prawo do renty rodzinnej przysługuje w razie śmierci męża/żony lub jeżeli w dzieciństwie straci się jednego lub oboje rodziców. Wsparcie to ma pokryć część środków na utrzymanie, które zapewniała osoba zmarła.

Wsparcie finansowe po śmierci członka najbliższej rodziny

Emerytura pracownicza od pracodawcy

Większość osób otrzymuje również emeryturę pracowniczą od swojego pracodawcy. Jeżeli mieli Państwo kilku pracodawców, mogą Państwo otrzymywać emeryturę z różnych pracowniczych towarzystw emerytalnych.

Emerytura pracownicza

Indywidualne oszczędzanie na emeryturę

Jeśli Państwo chcą, mogą Państwo również oszczędzać indywidualnie na emeryturę za pośrednictwem banku lub towarzystwa ubezpieczeniowego. Przykładem długoterminowego oszczędzania na emeryturę jest lokowanie pieniędzy na inwestycyjnym koncie oszczędnościowym (ISK) lub oszczędzanie pieniędzy poprzez ubezpieczenie kapitałowe. Innym sposobem oszczędzania na przyszłość jest spłata kredytu hipotecznego.

In Swedish - pensionssystemet i Sverige

Det svenska pensionssystemet består av tre delar: allmän pension från staten, tjänstepension från din arbetsgivare och ett eventuellt eget sparande.

Den allmänna pensionen grundas på alla dina inkomster genom livet. Varje år som du arbetar och betalar skatt tjänar du in till din allmänna pension. Du får även extra pengar insatta till din allmänna pension genom ditt barns fyra första levnadsår, oavsett eller hur länge du har varit föräldraledig.
Även om du är föräldraledig, studerar med studiemedel, gör plikttjänst (grundutbildningen inom värnplikt), har sjuk- eller aktivitetsersättning eller får arbetslöshetsersättning får du kompensation till din pension från staten.

För de allra flesta blir pensionen högre ju mer du tjänar och ju senare du väljer att gå i pension. Löneutvecklingen i Sverige och de premiepensionsfonder du valt påverkar också din pension.

Din allmänna pension som kommer från staten administreras och betalas ut av Pensionsmyndigheten. Den allmänna pensionen består av flera olika delar – inkomstpension, premiepension och garantipension.

För dig som är född mellan 1938-1953 kan tilläggspension också ingå i din allmänna pension. Är du född 1937 eller tidigare består din allmänna pension av tilläggspension och eventuell garantipension. Den allmänna pensionen betalas ut så länge man lever.

Om du har låg pension kan bostadstillägg och äldreförsörjningsstöd också ingå i din allmänna pension.

Om en nära anhörig dör kan du få efterlevandepension som är ett ekonomiskt stöd för det inkomstbortfall det innebär för dig som efterlevande.

Pensionssystemets olika delar

Inkomstpension

Varje år avsätts 16 procent av din pensionsgrundande inkomst och andra skattepliktiga ersättningar till inkomstpensionen.

Den pensionsgrundande inkomsten kan bestå av flera typer av inkomster. Förutom lön kan pensionsgrundande inkomst bestå av tillexempel inkomst av näringsverksamhet (egenföretagare), föräldrapenning, arbetslöshetsersättning och sjuk- eller aktivitetsersättning.

Premiepension

Varje år avsätts 2,5 procent av din pensionsgrundande inkomst och andra skattepliktiga ersättningar till premiepensionen. Du väljer själv om du vill placera pengarna genom fondval eller om du låter pengarna ligga kvar i det statliga förvalet AP7 Såfa.

Premiepension

Garantipension

Har du haft litet eller ingen inkomst under livet kan du ha rätt att få garantipension. Det är ett grundskydd som baseras främst på hur stor din inkomstpension är och hur länge du bott i Sverige, men även ditt civilstånd.

Garantipension

Bostadstillägg och äldreförsörjningsstöd

Du som har låg pension kan ansöka om bostadstillägg. Tillägget beror på dina inkomster, eventuella tillgångar och din bostadskostnad. Du kan ansöka om bostadstillägget oavsett om du bor i hyrd bostad, bostadsrätt, eget hus, äldreboende eller annat boende.

Äldreförsörjningsstödet garanterar att du som har låg pension eller ingen pension ändå får en skälig levnadsnivå om de andra pensionsförmånerna inte räcker till. Du måste först ta ut de andra pensionsförmånerna som du har rätt till innan vi kan ta beslut om du har rätt till äldreförsörjningsstöd.

Bostadstillägg och äldreförsörjningsstöd

Om du flyttar från Sverige

Om du slutar arbeta, börjar arbeta i något annat land eller flyttar från Sverige har du kvar den pension du tjänat in här i form av inkomstpension, tilläggspension och premiepension, men för garantipension och bostadstillägg gäller andra bestämmelser.

Efterlevandepension – ekonomiskt stöd vid dödsfall

Om en nära anhörig dör kan du som efterlevande få efterlevandepension. Det är ett ekonomiskt stöd som ingår i den allmänna pensionen. Efterlevandepension kan du ha rätt till om din make/maka dör, eller om du som barn mister en eller båda föräldrarna. Stödet är till för att täcka en del av den försörjning som den avlidne bidrog med.

Ekonomiskt stöd när anhörig dör

Tjänstepension från din arbetsgivare

De flesta får också en tjänstepension från sin arbetsgivare. Har du haft flera olika arbetsgivare kan du ha tjänstepension från olika tjänstepensionsbolag.

Tjänstepension

Eget sparande till pension

Du kan också spara privat till din pension i bank eller via försäkringsbolag om du vill. Exempel på långsiktigt pensionssparande är att sätta undan pengar i ett investeringssparkonto (ISK) eller spara pengar i en kapitalförsäkring. Ett annat sätt att spara till framtiden är att amortera på bolån.